Comment

Comment by No Agency 1 hour ago

[[Golongan Penyelidikan iCONADA] ] Model Pengeluaran Filem dan Televisyen Malaysia serta Strategi Afektif dalam Era 2035

Dalam konteks perubahan pesat budaya filem dan televisyen Asia Timur sekitar tahun 2025, model pengeluaran dan strategi afektif dalam industri filem dan televisyen China, Jepun dan Korea Selatan memberikan satu cerminan yang sangat bernilai kepada industri kreatif audiovisual serta sistem pendidikan Malaysia. Inspirasi ini bukan sahaja berkaitan dengan perkembangan industri, malah turut melibatkan pembinaan identiti budaya, inovasi dalam penceritaan emosi, serta persoalan bagaimana kita perlu memikirkan semula konsep “penciptaan” itu sendiri dalam era yang semakin dipengaruhi oleh kecerdasan buatan (AI).

Jika dilihat daripada tiga aspek utama — pengeluaran budaya, struktur afektif dan transformasi pendidikan — Malaysia kini berada pada satu titik penting yang mempunyai potensi yang besar.

1. Kedudukan Budaya: Kepelbagaian Bahasa dan Etnik sebagai Sumber Kreatif, Bukan Halangan

Industri filem dan televisyen Malaysia telah lama berdepan dengan satu cabaran struktur: kepelbagaian bahasa (Bahasa Melayu, bahasa Cina, bahasa Inggeris dan bahasa Tamil) serta masyarakat berbilang etnik (Melayu, Cina, India dan lain-lain) yang menyebabkan pasaran menjadi berpecah.

Fenomena ini sering dianggap sebagai sebab mengapa industri sukar berkembang ke skala yang lebih besar. Namun, berdasarkan pengalaman Asia Timur, keadaan “fragmentasi” ini sebenarnya boleh ditukar menjadi satu kelebihan kreatif.

Karya Jepun seperti Long Vacation terus ditonton bukan kerana bahasa yang bersifat universal, tetapi kerana kejujuran emosi yang dipaparkan. Karya Korea seperti The Glory membuktikan bahawa isu sosial yang sangat setempat juga mampu menjadi karya yang mendapat sambutan global apabila diterjemahkan melalui struktur emosi yang berkesan. Sementara itu, karya China seperti The Long Season menunjukkan bahawa cerita tempatan mampu mencapai makna sejagat melalui struktur masa yang kreatif serta pembangunan watak yang mendalam.

Dari sudut ini, kepelbagaian budaya Malaysia bukanlah satu kelemahan, tetapi merupakan “khazanah naratif” yang masih belum diterokai sepenuhnya. Cabaran utama ialah bagaimana pengalaman pelbagai bahasa dan etnik dapat diterjemahkan menjadi cerita yang mempunyai kekuatan emosi, bukannya hanya menjadi paparan budaya semata-mata.

1. Strategi Afektif: Daripada “Paparan Budaya” kepada “Pembinaan Bersama Emosi”

Salah satu kekangan utama dalam industri filem dan televisyen Malaysia ialah kecenderungan untuk terlalu menekankan “representasi budaya”, tetapi kurang memberi perhatian kepada pembinaan “mekanisme emosi”.

Banyak karya memberi fokus kepada paparan landskap tempatan, perayaan atau perbezaan etnik, namun sering kekurangan dari segi ketegangan naratif dan perkembangan emosi watak.

Comment by No Agency 1 hour ago

Pengalaman Asia Timur menunjukkan bahawa kejayaan eksport budaya bukan semata-mata datang daripada unsur budaya itu sendiri, tetapi daripada keberkesanan struktur emosi. Drama Korea berjaya melalui penggerakan emosi yang kuat sehingga penonton cepat terlibat dengan cerita. Drama Jepun pula menggunakan emosi yang halus dan mendalam, membolehkan perasaan terus berkembang selepas tontonan. Karya China sering menghubungkan naratif besar masyarakat dengan pengalaman emosi individu.

Bagi Malaysia, kunci masa depan bukan hanya “cerita apa yang ingin disampaikan”, tetapi “bagaimana membuat orang merasainya”.

Sebagai contoh, keresahan identiti dalam masyarakat berbilang kaum, perbezaan emosi akibat pertukaran bahasa, serta pengalaman kehidupan antara bandar dan luar bandar semuanya boleh diubah menjadi tema emosi yang bersifat universal.

Pengalaman ini mempunyai nilai kontemporari yang tinggi. Dengan penceritaan yang tepat, ia berpotensi menjadi titik hubungan emosi kepada penonton Asia Tenggara malah penonton global.

III. Model Industri: Strategi Platform dalam Pasaran Kecil

Berbanding sistem industri Korea Selatan yang lebih berstruktur serta kelebihan skala China, industri filem dan televisyen Malaysia masih kecil dan mempunyai sumber yang lebih terhad.

Namun, dalam era yang dikuasai oleh platform penstriman, saiz pasaran bukan lagi faktor penentu utama. Perkara yang lebih penting ialah bagaimana kandungan dan penonton dikenal pasti.

Korea Selatan berjaya menyebarkan kandungan ke seluruh dunia melalui platform seperti Netflix, manakala Jepun semakin membawa karya berkualiti tinggi kepada penonton antarabangsa.

Bagi Malaysia, platform digital sebenarnya menyediakan peluang untuk “melangkaui batasan pasaran tempatan”. Selagi sesuatu karya mempunyai strategi emosi yang jelas serta identiti penceritaan yang unik, ia boleh terus berhubung dengan penonton antarabangsa.

Selain itu, drama pendek, siri web dan kandungan rentas media (contohnya gabungan filem/televisyen dengan muzik dan permainan digital) merupakan arah yang berpotensi. Bentuk kandungan ini memerlukan kos lebih rendah dan lebih sesuai dengan tabiat tontonan generasi muda.

Jika Malaysia mampu membina ciri tersendiri dalam bidang ini, negara ini berpeluang mewujudkan daya saing yang berbeza dalam pasaran serantau.

Kecerdasan Buatan (AI): Daripada Pengguna Teknologi kepada Penggabung Kreativiti

Dalam persekitaran pengeluaran budaya berasaskan AI yang semakin berkembang menjelang 2030-an, Malaysia berdepan satu pilihan: sama ada hanya menjadi pengguna teknologi atau menjadi pengintegrasi kreativiti.

AI boleh membantu dalam penjanaan skrip, pengoptimuman suntingan serta analisis penonton, sekali gus mengurangkan halangan dalam proses penerbitan.

Namun, jika kandungan hanya bergantung kepada AI, karya yang terhasil mungkin menjadi seragam dan kurang identiti. Nilai sebenar terletak pada kemampuan melihat AI sebagai “rakan pencipta”, bukan pengganti manusia.

Kelebihan Malaysia ialah kepelbagaian budayanya yang mampu menyediakan corak naratif dan struktur emosi yang kurang terdapat dalam data latihan AI global.

Jika pengalaman tempatan digabungkan dengan teknologi AI, Malaysia berpotensi membentuk gaya kreatif yang unik dalam pasaran kandungan dunia.

Comment by No Agency 1 hour ago

1.Implikasi kepada Pendidikan Industri Kreatif: Daripada Latihan Kemahiran kepada Literasi Emosi

Transformasi industri filem dan televisyen membawa tuntutan baharu terhadap pendidikan kreatif.

Pendidikan tradisional sering memberi penekanan kepada kemahiran teknikal seperti sinematografi, penyuntingan dan struktur skrip. Namun dalam dunia semasa, kemahiran teknikal sahaja tidak mencukupi untuk menghadapi pasaran budaya yang kompleks.

Pertama, pendidikan perlu memperkenalkan konsep “literasi afektif” (affective literacy).

Pelajar bukan sahaja perlu belajar bagaimana menulis cerita, tetapi juga memahami bagaimana emosi dibina, disampaikan dan diterima oleh penonton.

Contohnya: 

Apakah rentak penceritaan yang mampu menghasilkan kesan emosi?

Apakah reka bentuk watak yang mampu mewujudkan hubungan emosi dengan penonton?

Persoalan ini perlu menjadi teras pendidikan kreatif.

Kedua, integrasi antara disiplin amat penting. Pendidikan kreatif tidak seharusnya terpisah dalam bidang seni sahaja, tetapi perlu digabungkan dengan sosiologi, antropologi, psikologi dan sains data.

Hanya dengan memahami struktur masyarakat dan tingkah laku penonton, pencipta dapat menghasilkan karya yang benar-benar mencerminkan zaman.

Ketiga, penyelidikan tempatan perlu digalakkan. Pelajar Malaysia boleh menggunakan kaedah seperti kajian lapangan dan sejarah lisan untuk menggali sumber cerita tempatan.

Ini bukan sahaja membantu membina keyakinan budaya, tetapi juga menyediakan bahan asli untuk penciptaan karya.

Akhir sekali, pendidikan AI menjadi perkara yang tidak boleh diabaikan. Pelajar perlu belajar menggunakan alat AI dalam proses kreatif sambil memahami batasan dan isu etika.

Pencipta masa depan akan menjadi perancang kerjasama manusia–mesin, bukannya sekadar pengguna teknologi.

Kesimpulan: Potensi Beralih daripada Pinggiran kepada Hab Budaya

Secara keseluruhannya, masa depan industri filem, televisyen dan kreatif Malaysia bukan terletak pada meniru kejayaan China, Jepun atau Korea Selatan.

Sebaliknya, ia terletak pada usaha mentakrifkan semula laluan pengeluaran budaya berdasarkan kekuatan sendiri.

Kepelbagaian budaya, pengalaman pelbagai bahasa serta skala industri yang fleksibel memberikan Malaysia potensi untuk menjadi sebuah “hab budaya”.

Dalam persaingan global yang semakin sengit, kelebihan sebenar bukan lagi bergantung kepada jumlah sumber yang dimiliki, tetapi kepada kemampuan menghasilkan karya yang mempunyai struktur emosi yang unik.

Bagi pendidikan kreatif, ini bermakna perubahan daripada “melatih tenaga kerja teknikal” kepada “membentuk pencipta budaya” — individu yang mampu memahami realiti tempatan sambil berkomunikasi dengan dunia.

Apabila kita melihat kembali perkembangan industri filem dan televisyen Asia Timur, kita mendapati bahawa setiap kejayaan besar lahir daripada usaha memahami semula kekuatan budaya sendiri.

Bagi Malaysia, detik sedemikian mungkin sedang semakin menghampiri.

Comment by No Agency on June 7, 2026 at 6:16pm

[Golongan Penyelidikan ICONADA]Implikasi Budaya The Wild Robot

The Wild Robot (2024) berdiri sebagai sebuah karya mercu tanda dalam animasi moden, memberikan implikasi budaya yang mendalam terhadap hubungan manusia dengan teknologi, alam semula jadi, dan komuniti. Diarahkan oleh Chris Sanders, filem ini muncul pada detik budaya yang kritikal ketika kecerdasan buatan (AI) mendominasi wacana global, sekali gus membentuk semula cara masyarakat melihat identiti, adaptasi, dan empati.

Pada terasnya, filem ini mentakrifkan semula naratif fiksyen sains tradisional tentang kebimbangan terhadap teknologi. Berbanding menggambarkan AI sebagai kuasa pemusnah atau alat tanpa perasaan milik korporat yang tamak, kisah ini menampilkan Roz, sebuah robot khidmat, sebagai entiti yang mampu melalui pertumbuhan emosi yang mendalam. Evolusi Roz daripada seorang pekerja yang diprogramkan kepada seorang ibu angkat yang penuh empati mencabar ketakutan budaya terhadap automasi. Filem ini mencadangkan bahawa teknologi tidak semestinya mengurangkan nilai kemanusiaan; sebaliknya, apabila dilepaskan daripada pengaturcaraan korporat yang kaku dan didedahkan kepada alam semula jadi yang organik, ia mampu mencerminkan sifat terbaik kita. Ini mengubah perbualan budaya daripada takutkan AI kepada membayangkan kebersamaan yang harmoni.

Seterusnya, filem ini berfungsi sebagai sebuah alegori ekologi yang kuat. Perjuangan Roz untuk menyesuaikan diri di sebuah pulau tanpa penghuni mencerminkan keperluan mendesak manusia untuk berhubung semula dengan alam semula jadi. Dalam era yang ditandai dengan kebimbangan iklim, filem ini memperjuangkan pengurusan ekologi. Roz tidak menakluki hutan belantara; dia menyesuaikan diri dengannya, mempelajari bahasa haiwan dan menghormati ekosistem mereka. Impak budaya terletak pada mesej kelangsungan hidup bersama ini. Detik kemuncak, di mana haiwan dan mesin bersatu untuk melindungi rumah mereka daripada dron pengambilalihan korporat, berfungsi sebagai kritikan terhadap kapitalisme yang eksploitatif, menggesa penonton untuk mengutamakan pemuliharaan alam sekitar berbanding penggunaan teknologi.

Akhir sekali, The Wild Robot mentakrifkan semula struktur keluarga tradisional dan solidariti sosial. Tindakan Roz mengambil anak angkat angsa yatim piatu, Brightbill, menekankan bahawa keluarga dibina melalui pilihan, pengorbanan, dan kasih sayang, bukannya keperluan biologi. Ini amat relevan dalam masyarakat kontemporari yang semakin menghargai definisi keluarga yang pelbagai. Tambahan pula, penekanan filem ini terhadap komuniti—di mana pemangsa dan mangsa semula jadi mesti melupakan naluri mereka untuk bertahan mengharungi musim sejuk—bertindak sebagai cermin budaya bagi dunia kita yang terbahagi. Ia menawarkan pelan tindakan untuk pemulihan kolektif, membuktikan bahawa kelangsungan hidup memerlukan usaha mengatasi perbezaan dan mengamalkan empati yang mendalam.

Kesimpulannya, The Wild Robot bukan sekadar sebuah filem keluarga yang memukau secara visual; ia adalah satu rujukan budaya bagi pertengahan dekad 2020-an. Dengan mengadunkan optimisme teknologi bersama kepentingan ekologi dan belas kasihan sosial, ia menggesa masyarakat untuk memprogramkan semula naluri sendiri ke arah kebaikan, perpaduan, dan penghormatan terhadap planet ini.

Comment by No Agency on June 2, 2026 at 9:19am

Falsafah www.iconada.tv dan pengasasnya Dr.Tan Beng Huat

Berdasarkan bahan yang tersedia di laman ICONADA.TV 愛墾網, peranan yang dimainkan oleh pengasasnya, Dr. Tan Beng Huat, boleh ditafsirkan bukan sekadar sebagai pembina sebuah platform digital, tetapi sebagai seorang kurator budaya, arkitek naratif, dan pemangkin ekosistem industri kebudayaan dan kreatif.

1.ICONADA sebagai Ekosistem Kebudayaan Kreatif

Moto ICONADA, “文化有根，創意是伴”(Budaya Berakar, Kreativiti Sebagai Teman), memperlihatkan falsafah teras bahawa kreativiti moden mesti bertunjangkan akar budaya dan warisan setempat. Platform ini menghimpunkan penulis, seniman, pembikin filem, penyelidik, pengkaji budaya, pengamal pelancongan dan komuniti kreatif dalam satu ruang kolaboratif. 

Dalam konteks falsafah industri kreatif, ICONADA berfungsi sebagai:

* repositori memori budaya;

* pusat perkongsian ilmu kreatif;

* medan eksperimen naratif dan media baharu;

* jaringan sosial bagi komuniti budaya kreatif.

Ini menjadikan platform tersebut lebih hampir kepada sebuah “commons budaya digital”berbanding sebuah laman web biasa.

2. Pembina Naratif Bangsa dan Komuniti

Salah satu gagasan yang sering muncul dalam penulisan dan aktiviti ICONADA ialah konsep storytelling atau penceritaan. Platform tersebut menyifatkan dirinya sebagai "tempat pertemuan orang yang mempunyai cerita untuk dikongsi".

Daripada perspektif industri kebudayaan dan kreatif, Dr. Tan boleh ditafsirkan sebagai:

* penggerak kuasa naratif;

* pembina identiti budaya;

* penghubung antara sejarah, memori dan masa depan.

Beliau melihat cerita bukan sekadar hiburan, tetapi sebagai aset ekonomi, modal sosial dan sumber pembinaan tamadun.

3. Menghubungkan Akademia dengan Industri

Satu ciri yang menonjol pada ICONADA ialah gabungan antara:

* penyelidikan akademik,

* pendidikan komuniti,

* pembangunan industri kreatif,

* dan aktiviti budaya akar umbi.

Kewujudan inisiatif seperti MOOC, makmal filem pendek, forum budaya, dokumentasi warisan serta perbincangan ekonomi kreatif menunjukkan usaha menghapuskan jurang antara universiti dan masyarakat. 

Dalam kerangka ini, Dr. Tan memainkan peranan sebagai:

"sarjana awam" (public intellectual)

yang menterjemahkan teori akademik kepada aplikasi pembangunan komuniti dan ekonomi kreatif.

4.Pemelihara Warisan Melalui Transformasi Digital

Daripada kandungan yang dipaparkan, banyak penekanan diberikan kepada:

* warisan budaya,
* sejarah tempatan,
* pelancongan budaya,
* seni tradisional,
* naratif komuniti.

Namun semuanya diterjemahkan ke dalam medium digital seperti video, foto, forum, blog, arkib awan dan pembelajaran dalam talian.

Ini menunjukkan satu pendekatan penting dalam falsafah industri kreatif: Tradisi tidak dipelihara dengan membekukannya, tetapi dengan membolehkannya hidup dalam medium baharu.

Oleh itu, ICONADA boleh dianggap sebagai contoh praktikal konsep kelestarian budaya digital.

5.Penggerak Ekonomi Kreatif Berasaskan Pengetahuan

Melalui pelbagai artikel mengenai ekonomi kreatif, industri budaya dan pembangunan modal insan, platform ini menegaskan bahawa sumber kekayaan masa depan bukan lagi bahan mentah, tetapi kreativiti, pengetahuan dan harta intelek. 

Comment by No Agency on June 2, 2026 at 9:17am

Peranan Dr. Tan dalam konteks ini ialah:

* memperkenalkan wacana ekonomi kreatif kepada masyarakat;
* membina kesedaran tentang nilai harta intelek;
* menghubungkan budaya dengan pembangunan ekonomi;
* menggalakkan inovasi berasaskan kandungan tempatan.

Beliau secara tidak langsung mengangkat budaya daripada sekadar "warisan" kepada "aset pembangunan".

6. Pendekatan Humanistik terhadap AI dan Teknologi

Tulisan terkini mengenai pandangan beliau terhadap kecerdasan buatan (AI) menunjukkan satu pendirian yang seimbang. Teknologi diterima sebagai alat untuk membantu kurasi pengetahuan, pembelajaran dan penghasilan kandungan, tetapi manusia tetap menjadi pusat kepada proses kreatif. ([iconada.tv][4])

Falsafah ini sejajar dengan prinsip bahawa: Teknologi harus memperluas kreativiti manusia, bukan menggantikannya.

Menurut tafsiran yang dipaparkan dalam bahan ICONADA, daya saing sebenar industri kreatif pada era AI terletak pada keupayaan menghasilkan makna, emosi dan naratif yang berakar pada pengalaman manusia.

Comment by No Agency on May 30, 2026 at 7:25pm

Gologan Penyelidikan ICONADA: Modal Budaya ESG+C: Jalan Baharu Pembangunan Sabah

Menurut ahli sosiologi Perancis, Pierre Bourdieu, modal bukan sekadar wang atau harta benda, tetapi juga sumber yang memberi kelebihan sosial dan boleh dikumpul serta ditukar kepada manfaat lain. Dalam konteks ini, gabungan ESG (Alam Sekitar, Sosial dan Tadbir Urus) dengan C (Budaya) membentuk satu bentuk modal budaya baharu yang mampu memacu pembangunan masyarakat.

Pada peringkat individu, ESG+C membentuk nilai dan sikap generasi muda. Kesedaran menjaga alam sekitar, keprihatinan terhadap komuniti, semangat tadbir urus yang baik serta penghargaan terhadap warisan budaya tempatan melahirkan belia yang berintegriti, berjiwa kepimpinan dan mendapat kepercayaan masyarakat.

Pada peringkat ekonomi, ESG+C diterjemahkan melalui produk budaya dan industri kreatif. Kopi tempatan, hasil pertanian lestari atau produk berasaskan cerita komuniti bukan lagi sekadar barangan dagangan. Ia membawa identiti, sejarah dan nilai bersama. Apabila dipasarkan kepada dunia, produk ini memperoleh nilai tambah yang lebih tinggi kerana menawarkan makna budaya dan tanggungjawab sosial.

Pada peringkat institusi pula, sekolah-sekolah di luar bandar Sabah berpotensi membangunkan sistem pendidikan berteraskan keunikan tempatan. Melalui pendekatan “kampung-industri-pendidikan”, sekolah dapat melahirkan graduan yang memahami ekonomi hijau, budaya setempat dan keperluan komuniti. Jika model ini diiktiraf oleh masyarakat, universiti antarabangsa dan sektor industri, ia akan menjadi modal budaya yang sah dan berpengaruh.

Kekuatan sebenar ESG+C terletak pada keupayaannya menukar modal budaya kepada modal ekonomi, sosial dan politik. Reputasi sebagai komuniti yang lestari dan berbudaya mampu menarik pelaburan hijau, memperkukuh jaringan kepercayaan masyarakat serta meningkatkan daya tawar Sabah dalam memperjuangkan autonomi pendidikan dan pembangunan yang lebih sesuai dengan realiti tempatan.

Ringkasnya, ESG+C bukan sekadar kerangka pembangunan, tetapi strategi membina masa depan Sabah melalui gabungan budaya, pendidikan, ekonomi dan tadbir urus yang saling mengukuhkan. Dengan menjadikan budaya sebagai aset utama, pembangunan tidak hanya menghasilkan pertumbuhan, tetapi juga maruah, identiti dan daya tahan masyarakat.

Comment by No Agency on May 17, 2026 at 5:46pm

Siswazah Generasi Z : Graduan Paling Malang?

Nombor pekerjaan di Amerika Syarikat kelihatan masih normal dan kadar pengangguran juga rendah, tetapi seorang pemilik syarikat teknologi memberi amaran bahawa kadar pengangguran sebenar dalam kalangan graduan universiti di AS kini telah mencecah 9%, dan dengan penggunaan AI untuk menggantikan tenaga kerja, angka ini boleh meningkat melebihi 30% dalam beberapa tahun akan datang.

Ketika ini, dalam kalangan graduan universiti berumur 22 hingga 27 tahun di AS, kadar pengangguran adalah sekitar 5.6%, manakala kadar pengangguran keseluruhan penduduk ialah 4.2%. Namun, peluang pekerjaan semakin sukar didapati. Sejak ChatGPT menjadi popular pada 2022, jumlah jawatan kosong di AS telah merosot hampir 32%.

Pencari kerja muda yang kurang pengalaman paling terkesan oleh perubahan ini. Menurut laporan Kickresume, kira-kira 58% graduan Generasi Z pada 2024 dan 2025 masih belum mendapat pekerjaan pertama mereka, berbanding hanya 25% dalam kalangan Generasi Y dan Generasi X pada tahun-tahun sebelumnya.

Sektor teknologi juga semakin perlahan dalam pengambilan pekerja. Menurut laporan 2025 oleh firma modal teroka SignalFire, sejak 2019, pengambilan graduan baharu oleh 15 syarikat teknologi terbesar telah menurun lebih 50%. Sebelum pandemik, graduan Generasi Z membentuk 15% daripada pekerja baharu di syarikat teknologi besar, tetapi kini hanya sekitar 7%.

Dalam perbincangan tentang kesan AI, tokoh seperti Geoffrey Hinton memberi amaran bahawa pengangguran boleh meningkat mendadak kerana golongan kaya akan menggunakan AI untuk menggantikan pekerja. Ahli ekonomi di Federal Reserve Bank of Dallas menyatakan bahawa pekerja muda kebanyakannya hanya mempunyai pengetahuan teori yang mudah diautomasi oleh AI, berbeza dengan pengalaman kerja sebenar.

CEO Anthropic, Dario Amodei meramalkan bahawa menjelang 2030, separuh daripada pekerjaan kolar putih boleh diautomasi. CEO OpenAI, Sam Altman pula berkata AI kini sudah memberi tekanan besar kepada pekerja peringkat permulaan, dan AI hari ini seperti pelatih yang akhirnya akan menjadi seperti jurutera perisian berpengalaman.

Baru-baru ini, CEO syarikat AI ServiceNow menyatakan bahawa menjelang 2030, akan ada sekitar 3 bilion “ejen digital” bukan manusia yang mampu melaksanakan tugas harian pekerja peringkat asas dan pertengahan, sekali gus menggantikan banyak jawatan yang tidak berbeza secara ketara.

Ketua Pegawai Eksekutif Larry Fink juga menekankan bahawa walaupun tanpa kemelesetan, kadar pengangguran graduan boleh mencapai paras tertinggi kerana AI berkembang lebih pantas daripada kemampuan masyarakat untuk menyesuaikan diri. Beliau percaya laluan tradisional ke pekerjaan kolar putih melalui pendidikan universiti akan berubah.

Sebaliknya, beliau berpendapat pekerjaan paling selamat kini adalah dalam bidang teknikal seperti elektrik, HVAC, paip dan kerja keluli, selari dengan kebangkitan industri dan pembangunan infrastruktur. Syarikat pelaburan BlackRock juga merancang pelaburan besar dalam latihan kemahiran untuk melatih puluhan ribu pekerja teknikal dalam beberapa tahun akan datang.(Rujukan)

Comment by No Agency on May 17, 2026 at 3:12pm

[Golongan Penyelidikan ICONADA] Sabah dalam Zaman AI: Apabila Budaya Menjadi Kekuatan Masa Depan

Perkembangan AI sedang mengubah nilai kemahiran manusia. Dalam suasana tidak menentu ini, profesor terkenal dari Wharton School, Ethan Mollick, menegaskan bahawa pendidikan luas berasaskan kemanusiaan semakin penting kerana ia melatih pemikiran kritikal, komunikasi dan keupayaan menyesuaikan diri. Pandangan ini membuka ruang besar untuk Sabah muncul sebagai wilayah yang memiliki kelebihan unik dalam zaman AI.

Sabah bukan sekadar kaya dengan sumber alam, tetapi juga kaya dengan pengalaman budaya hidup yang sukar digantikan mesin. AI mampu meniru bahasa, menghasilkan imej dan menganalisis data, tetapi ia masih lemah dalam memahami makna mendalam di sebalik adat, hubungan komuniti dan pengalaman manusia yang diwarisi turun-temurun. Di sinilah kekuatan Sabah menjadi relevan.

Masyarakat pelbagai etnik seperti Kadazan-Dusun, Bajau, Murut dan Rungus menyimpan pengetahuan budaya yang luas, daripada adat perkahwinan hingga falsafah hubungan dengan alam. Pengetahuan ini bukan hanya bahan warisan, tetapi sumber pemikiran kreatif dan sosial yang diperlukan dalam ekonomi masa depan. Dunia AI memerlukan manusia yang mampu mentafsir konteks, membina kepercayaan dan memahami emosi budaya — sesuatu yang lahir daripada pengalaman masyarakat, bukan semata-mata latihan teknikal.

Selain itu, Sabah memiliki hubungan rapat antara manusia dan alam sekitar. Kehidupan komuniti di kampung, amalan pertanian tradisional, seni kraftangan serta budaya lisan membentuk cara fikir yang lebih holistik. Dalam era automasi, kemahiran seperti empati, penceritaan, rundingan budaya dan kefahaman identiti tempatan akan menjadi semakin bernilai kerana ia tidak mudah diautomatikkan.

Sabah juga berpotensi menjadi pusat ekonomi kreatif berasaskan budaya. Pelancongan budaya, dokumentasi bahasa etnik, seni persembahan tradisional dan kandungan digital tempatan boleh berkembang dengan bantuan AI tanpa kehilangan identiti asal. AI boleh menjadi alat memperluas warisan Sabah ke dunia, tetapi manusia Sabah sendiri tetap menjadi sumber utama makna dan keaslian budaya tersebut.

Apa yang penting ialah Sabah tidak boleh hanya mengejar pembangunan teknologi secara sempit. Pendidikan di Sabah perlu menggabungkan teknologi dengan sejarah, bahasa, seni dan pemikiran kemanusiaan. Pendekatan ini selari dengan pandangan Ethan Mollick bahawa dalam zaman penuh ketidakpastian, masyarakat yang memiliki pendidikan luas dan identiti budaya kukuh akan lebih tahan menghadapi perubahan.

Dalam dunia yang semakin dipenuhi AI, kelebihan sebenar Sabah mungkin bukan pada kemampuan bersaing dengan mesin, tetapi pada kemampuan menawarkan sesuatu yang mesin tidak mampu miliki: pengalaman manusia yang kaya, berakar budaya dan penuh makna.

Comment by No Agency on May 14, 2026 at 3:54pm

Elemen Pendidikan dan Latihan Teknikal dan Vokasional (TVET) Dalam Drama Nippon: Inspirasi Pelancongan di Kawasan Terpencil Sabah Oleh Golongan Penyedikan ICONADA

Drama Jepun atau drama Nippon bukan sahaja terkenal kerana jalan cerita yang menyentuh emosi dan penuh disiplin budaya kerja, malah turut membawa pelbagai elemen Pendidikan dan Latihan Teknikal dan Vokasional (TVET). Melalui paparan kemahiran praktikal, latihan pekerjaan, dan semangat profesionalisme, drama-drama ini mampu memberi inspirasi kepada masyarakat dalam membangunkan sektor pelancongan, khususnya di kawasan terpencil Sabah.

Sabah sememangnya terkenal dengan keindahan alam semula jadi, kepelbagaian budaya etnik, dan kawasan luar bandar yang masih mengekalkan identiti tradisional. Kawasan seperti Kundasang, Ranau, Kota Belud, Kudat, Pitas, dan Semporna mempunyai potensi besar untuk dibangunkan melalui pendekatan TVET sebagaimana yang sering dipaparkan dalam drama Jepun.

Budaya Kerja dan Disiplin Sebagai Asas Pelancongan

Antara elemen utama TVET dalam drama Nippon ialah budaya kerja yang berdisiplin, menepati masa, dan mengutamakan kualiti perkhidmatan. Dalam konteks pelancongan Sabah, nilai-nilai ini sangat penting untuk meningkatkan pengalaman pelancong, terutama di kawasan terpencil yang semakin mendapat perhatian pelancong tempatan dan antarabangsa.

Penduduk kampung yang terlibat dalam sektor homestay, pemandu pelancong, pengusaha makanan tradisional, dan operator aktiviti rekreasi boleh menerapkan budaya kerja profesional bagi memastikan pelancong menerima layanan terbaik. Sikap mesra, kebersihan persekitaran, dan pengurusan aktiviti yang sistematik mampu menjadikan kawasan luar bandar Sabah lebih kompetitif sebagai destinasi pelancongan.

• ‹ Previous
• 1
• 2
• Next ›
• Page