[Golongan Penyelidikan iCONADA] Surat Terbuka Presiden MIT: Pendidikan Tinggi Kini Berada di Persimpangan! Jika AI Sudah Boleh Menjadi Pembantu Pengajar, Apakah Lagi Nilai Sebuah Universiti?

Apabila para profesor mula mempertimbangkan penggunaan ejen AI untuk menggantikan pembantu penyelidik mahasiswa, Presiden Massachusetts Institute of Technology (MIT), Sally Kornbluth, telah mengeluarkan satu surat terbuka yang jarang berlaku kepada seluruh warga universiti. Beliau secara terus terang menyatakan bahawa AI generatif telah membawa pendidikan tinggi ke suatu titik perubahan yang kritikal, sekali gus mengemukakan persoalan sukar yang perlu dihadapi oleh setiap universiti.

Hari ini, kurang daripada empat tahun selepas kemunculan AI generatif, hampir semua industri berhadapan dengan perubahan yang belum pernah berlaku sebelum ini. Sistem pendidikan juga tidak terkecuali. Malah, ia berhadapan dengan cabaran yang amat besar: jika AI sudah mampu menjawab kebanyakan soalan peperiksaan universiti dengan ketepatan yang tinggi dan menghasilkan laporan yang tersusun dengan baik, mengapakah pelajar masih perlu menghabiskan empat tahun serta membayar yuran pengajian yang tinggi untuk menuntut di universiti?

Dalam surat terbuka yang diedarkan kepada warga MIT pada tahun ini, Presiden MIT Sally Kornbluth menganalisis peluang dan risiko yang dibawa oleh AI generatif kepada bidang pendidikan. Beliau turut menggambarkan keadaan ini sebagai satu titik perubahan bagi MIT dan juga pendidikan tinggi di seluruh dunia.

Surat tersebut, bersama laporan yang diterbitkan oleh Ad Hoc Committee on AI Use in Teaching, Learning, and Research Training yang baru ditubuhkan oleh MIT, secara berturut-turut mendedahkan kebimbangan yang sedang dirasai oleh institusi pendidikan terkemuka dalam menghadapi gelombang AI, di samping memberikan beberapa petunjuk tentang hala tuju transformasi pendidikan.

AI Membawa “Kuasa Luar Biasa”, Tetapi Juga Kebimbangan Akan Digantikan

Dalam suratnya, Kornbluth menyatakan secara terus terang bahawa AI ibarat satu bentuk kuasa luar biasa. Dalam bidang penyelidikan eksperimen, AI sedang memperluas sempadan penemuan baharu secara besar-besaran dan mempercepatkan kadar inovasi. Namun pada masa yang sama, AI turut membawa risiko yang menimbulkan kegusaran.

Kebimbangan ini bukan sekadar andaian. Antara isu yang paling hangat diperkatakan dalam komuniti kampus ialah pendedahan dalam laporan tersebut bahawa sebahagian tenaga pengajar telah mula mempertimbangkan penggunaan ejen AI untuk menggantikan mahasiswa prasiswazah sebagai pembantu penyelidik.

Keadaan ini menyebabkan pelajar bimbang bahawa kedudukan mereka dalam dunia penyelidikan akademik mungkin semakin terhakis atau digantikan.

Pada masa yang sama, amalan akademik tradisional seperti tugasan dan kumpulan perbincangan juga sedang mengalami perubahan besar akibat AI. Apabila ilmu pengetahuan dan jawapan boleh diperoleh dengan begitu mudah, semakin ramai pelajar mula tertanya-tanya: bagaimanakah mereka dapat membuktikan bahawa mereka benar-benar telah belajar dan memahami sesuatu?

Mendefinisikan Semula Universiti: Produk Akhir Pendidikan Ialah “Manusia”

Apabila proses memperoleh pengetahuan menjadi semakin mudah, laporan tersebut mengemukakan satu persoalan yang amat mencabar pemikiran:

> “Jika kita hanya mementingkan kecekapan, apakah sebenarnya tujuan manusia berkumpul di kampus pada hari ini?”

Jawapan Kornbluth menggemakan semangat asal penubuhan MIT: misi universiti adalah membantu pelajar membina keupayaan untuk mengenal pasti masalah dan menyelesaikannya.

Menanamkan semangat tersebut dalam diri setiap pelajar merupakan antara sebab utama sesebuah universiti wujud.

Oleh itu, tidak kira dalam bidang penyelidikan apa sekalipun, pelajar perlu diberi peluang untuk mencuba sendiri, melakukan kesilapan dan memperbaiki pendekatan mereka. Hanya melalui proses belajar sambil melakukan, mencuba, gagal dan memperbaiki, seseorang benar-benar dapat membina cara berfikir yang diperlukan untuk menyelesaikan masalah yang sukar.

Jika demi mengejar kecekapan, pendidikan menghapuskan ruang untuk pelajar belajar melalui pengalaman dan melakukan kesilapan, hal tersebut boleh menjadi antara bencana terbesar kepada pendidikan.

Menghadapi Impak AI: Tiga Arah Tindakan yang Dicadangkan oleh Laporan MIT

Dalam usaha mencari semula kedudukan dan peranan pendidikan tinggi, laporan tersebut mengemukakan tiga arah tindakan yang konkrit:

1. Membina proses pendidikan yang “celik AI”

Setiap kursus perlu menilai semula objektif pembelajaran dan kaedah penilaiannya.

Daripada sekadar berusaha menghalang atau melarang penggunaan AI, universiti wajar menggunakan pendekatan reka bentuk songsang (backward design): pertama-tama tentukan apakah yang sebenarnya perlu dipelajari oleh pelajar, kemudian barulah menetapkan garis panduan yang jelas tentang bagaimana AI boleh digunakan dalam setiap kursus.

2. Meletakkan “manusia dan komuniti” sebagai pusat

Apabila akses kepada pengetahuan menjadi semakin meluas dan berada di mana-mana, nilai unik kampus fizikal akan semakin bergantung kepada hubungan dan interaksi sesama manusia.

Oleh itu, universiti perlu melaburkan lebih banyak sumber dalam kehidupan kediaman kampus serta pengalaman komuniti, bagi menangani rasa terasing yang mudah timbul dalam era AI.

3. Mewujudkan mekanisme untuk refleksi dan penambahbaikan berterusan

Memandangkan AI berkembang dengan begitu pantas, MIT berpendapat bahawa universiti perlu membina pasukan dan proses yang mampu menilai semula serta memperbaiki eksperimen pendidikan secara berterusan.

Pendekatan terhadap AI perlu berkembang seiring dengan perubahan teknologi, bukannya menetapkan satu set peraturan yang dianggap boleh menyelesaikan masalah untuk selama-lamanya.

Universiti sebagai Medan Latihan untuk Minda Manusia

Surat terbuka Presiden MIT, Sally Kornbluth, boleh dilihat sebagai satu bahan renungan yang penting kepada para pendidik dan pemimpin organisasi di seluruh dunia.

Apabila AI semakin berkemampuan mengendalikan pencarian, pemprosesan dan penghasilan pengetahuan, pendidikan tinggi dan pembangunan bakat di tempat kerja juga perlu meninggalkan model tradisional yang sekadar memindahkan maklumat daripada guru kepada pelajar.

Universiti—dan mungkin juga tempat kerja—semakin perlu menjadi medan latihan untuk minda manusia: suatu ruang yang memberi tumpuan kepada pembangunan pemikiran kritis, empati, pertimbangan, kreativiti, kerjasama dan pelbagai keupayaan manusia yang tidak boleh sekadar diukur melalui kecekapan menghasilkan jawapan.

Dalam era AI, keupayaan-keupayaan yang bersifat manusiawi inilah yang mungkin menjadi antara “kuasa luar biasa” paling penting untuk kita laburkan.